Không giống như ly hôn thuận tình chỉ cần sự đồng thuận của cả hai vợ chồng, ly hôn đơn phương chỉ được Tòa án chấp nhận khi người yêu cầu chứng minh được quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng theo quy định của pháp luật.
| Căn cứ ly hôn đơn phương (Điều 56 LHNGĐ 2014) | Điều kiện tiên quyết để Tòa án thụ lý | Mức độ phức tạp |
| Bạo lực gia đình | Có tổn hại thể chất/tinh thần khiến hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng. | Trung bình – Cần biên bản công an, bệnh án. |
| Vi phạm nghiêm trọng quyền/nghĩa vụ | Ngoại tình, bỏ bê gia đình làm mục đích hôn nhân không đạt được. | Cao – Cần hình ảnh, tin nhắn, người làm chứng hợp pháp |
| Bị Tòa án tuyên bố mất tích | Đối phương biệt tích từ 02 năm trở lên. | Cao – Phải trải qua thủ tục tuyên bố mất tích trước khi ly hôn. |
Lưu ý: Trong vụ án ly hôn đơn phương, Tòa án không căn cứ vào lời trình bày một phía mà sẽ xem xét các tài liệu, chứng cứ do đương sự cung cấp. Vì vậy, người yêu cầu ly hôn không thể chỉ trình bày bằng lời nói mà cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ chứng minh căn cứ xin ly hôn theo quy định của pháp luật.
Chi Tiết 3 Căn Cứ Ly Hôn Đơn Phương Tòa Án Chấp Nhận
Mặc dù Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 chỉ quy định ba căn cứ để Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương, nhưng trên thực tế không phải ai cũng hiểu rõ từng căn cứ được áp dụng như thế nào và cần chuẩn bị những chứng cứ gì để chứng minh. Dưới đây là phân tích chi tiết từng căn cứ. Tuy nhiên, việc có căn cứ chỉ là điều kiện cần. Để Tòa án giải quyết, bạn phải nắm vững toàn bộ thủ tục và căn cứ ly hôn theo đúng quy trình tố tụng hiện hành
Căn cứ 1 – Bạo lực gia đình (Thể xác và Tinh thần)
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, bạo lực gia đình không chỉ là hành vi đánh đập, gây thương tích (bạo lực thể xác) mà còn bao gồm việc thường xuyên chửi bới, xúc phạm danh dự, cô lập, đe dọa tinh thần hoặc kiểm soát tài chính nhằm tước đoạt quyền tự do của vợ hoặc chồng. Nếu các hành vi này làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng thì đây là căn cứ để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương.
Trong thực tiễn xét xử, đây là một trong những căn cứ được viện dẫn nhiều khi yêu cầu ly hôn đơn phương. Tuy nhiên, người yêu cầu cần phân biệt giữa những mâu thuẫn thông thường trong đời sống vợ chồng với hành vi bạo lực gia đình theo quy định của pháp luật. Chỉ khi hành vi bạo lực diễn ra thường xuyên hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần, danh dự và cuộc sống của người còn lại thì mới đủ cơ sở để Tòa án xem xét là căn cứ cho ly hôn.
Chứng cứ cần chuẩn bị:
- Giấy chứng nhận thương tích, hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện.
- Biên bản làm việc, biên bản hòa giải hoặc quyết định xử phạt của Công an, UBND.
- Hình ảnh, video ghi lại hành vi bạo lực.
- File ghi âm, tin nhắn đe dọa hoặc lời khai của người làm chứng (hàng xóm, tổ trưởng dân phố, Hội Phụ nữ…).
Căn cứ 2 – Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng (Ngoại tình, bỏ bê)
Một trong những căn cứ phổ biến để Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương là việc một bên vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của vợ chồng như không chung thủy, ngoại tình hoặc bỏ mặc gia đình trong thời gian dài. Khi hành vi này làm cho đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được thì Tòa án có thể chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Tuy nhiên, không phải mọi hành vi ngoại tình đều đồng nghĩa với việc Tòa án sẽ chấp nhận yêu cầu ly hôn. Điều quan trọng là người yêu cầu phải chứng minh được hành vi này đã khiến đời sống chung không thể tiếp tục và mục đích hôn nhân không còn đạt được.
Để dễ hình dung, có thể tham khảo hai tình huống sau:
Tình huống 1: Anh A phát hiện vợ là chị B thường xuyên nhắn tin thân mật với đồng nghiệp. Sau khi sự việc bị phát hiện, chị B đã chủ động chấm dứt mối quan hệ, thừa nhận sai sót và hai vợ chồng vẫn tiếp tục chung sống, cùng chăm sóc con cái, không phát sinh thêm mâu thuẫn nghiêm trọng. Trong trường hợp này, người yêu cầu chưa chứng minh được quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 nên Tòa án có thể không chấp nhận yêu cầu ly hôn.
Tình huống 2: Anh C công khai chung sống như vợ chồng với người khác trong thời gian dài, chuyển ra ngoài sinh sống, không còn thực hiện nghĩa vụ chăm sóc gia đình, không đóng góp chi phí nuôi con và bỏ mặc người vợ trong suốt hơn một năm. Mặc dù gia đình nhiều lần hòa giải nhưng anh C vẫn tiếp tục duy trì quan hệ ngoài hôn nhân. Với những tình tiết này, hành vi vi phạm nghĩa vụ chung thủy và nghĩa vụ chăm sóc gia đình đã làm cho mục đích hôn nhân không còn đạt được. Đây là căn cứ để Tòa án xem xét chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương.
Các hành vi thường gặp gồm:
- Ngoại tình, chung sống như vợ chồng với người khác.
- Hai vợ chồng đã ly thân trong thời gian dài, không còn quan tâm, chăm sóc hoặc thực hiện nghĩa vụ với nhau.
- Bỏ bê gia đình, không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc chăm sóc con chung.
Chứng cứ cần chuẩn bị:
- Tin nhắn, hình ảnh, video chứng minh hành vi ngoại tình.
- Biên bản xử lý vi phạm chế độ một vợ một chồng (nếu có).
- Xác nhận của chính quyền địa phương hoặc người làm chứng về việc hai bên đã ly thân, không còn chung sống.
- Các tài liệu thể hiện việc bỏ mặc nghĩa vụ đối với gia đình hoặc con chung.
Lưu ý về tài chính tố tụng: Nếu bạn sử dụng căn cứ ngoại tình để giành quyền nuôi con và yêu cầu chia tỷ lệ tài sản lớn hơn, bạn phải chuẩn bị tinh thần đối mặt với mức án phí ly hôn có tranh chấp tài sản không hề nhỏ. Việc hiểu rõ cách tính án phí có giá ngạch ngay từ đầu sẽ giúp bạn lập chiến lược đàm phán có lợi nhất trước khi nộp đơn khởi kiện.”
Ngoài bộ hồ sơ ly hôn cơ bản thì đối với việc ly hôn đơn phương thì các chứng cứ chứng minh ngoại tình như tin nhắn, hình ảnh, bạn bắt buộc phải kẹp chúng vào khi gửi hồ sơ lên tòa thì Tòa án mới tiến hành thụ lý.
Việc thu thập chứng cứ ngoại tình/bạo lực gia đình không chỉ giúp Tòa án thụ lý đơn ly hôn, mà còn là căn cứ pháp lý mang tính quyết định trong cuộc chiến giành quyền nuôi con và yêu cầu chia tỷ lệ tài sản có lợi tại phiên sơ thẩm. Vì vậy bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng ở bước này để đảm bảo quyền lợi tốt nhất khi ly hôn.
Bạn Có Tin Nhắn Ngoại Tình Nhưng Tòa Án Vẫn Bác Đơn? Chứng cứ không được thu thập hợp pháp sẽ bị Tòa án từ chối. Đừng tự ý hành động nếu chưa am hiểu quy định pháp luật. Liên hệ ngay luật sư Trần Đức Tài để được tư vấn và hướng dẫn cụ thể tại toàn bộ khu vực Thành phố Đà Nẵng. 0389 363 716
Căn cứ 3 – Đối phương bị Tòa án tuyên bố mất tích
Theo Điều 68 bộ Luật Dân sự 2015, nếu vợ hoặc chồng đã biệt tích từ 02 năm liên tục trở lên và không có tin tức xác thực về việc còn sống hay đã chết thì người còn lại không thể nộp đơn ly hôn ngay. Trước tiên phải yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích theo quy định của Bộ luật Dân sự. Sau khi Quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực pháp luật, đây sẽ là căn cứ để Tòa án giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương.
Đây là căn cứ đặc biệt vì việc ly hôn chỉ được xem xét sau khi đã hoàn tất thủ tục tuyên bố mất tích. Điều này khiến cho nhiều người đặt ra câu hỏi thời gian giải quyết ly hôn mất bao lâu đối với trường hợp này. Trên thực tế thời gian để ly hôn và tuyên bố mất tích có thể lên tới hàng năm trời. Vì bản chất đây là 2 vụ án chứ không chỉ riêng là thực hiện việc ly hôn.
Hồ sơ, chứng cứ cần có:
- Quyết định của Tòa án tuyên bố một người mất tích.
- Các tài liệu thể hiện việc đã thực hiện thủ tục tìm kiếm người vắng mặt theo quy định (nếu có).
- Hồ sơ ly hôn và các giấy tờ nhân thân theo quy định chung.
3 Lý Do Khiến Bạn Bị Tòa Án Bác Đơn Ly Hôn Đơn Phương
Trên thực tế, không phải mọi yêu cầu ly hôn đơn phương đều được Tòa án chấp nhận. Nhiều trường hợp dù mâu thuẫn hôn nhân đã kéo dài nhưng người khởi kiện vẫn bị trả lại đơn hoặc bị bác yêu cầu do không đáp ứng các điều kiện mà pháp luật quy định. Dưới đây là ba sai lầm phổ biến mà người yêu cầu ly hôn cần đặc biệt lưu ý.
- Chỉ ghi lý do “không hợp nhau” mà không có căn cứ cụ thể
Một trong những lỗi thường gặp nhất là người khởi kiện chỉ ghi trong đơn ly hôn những lý do chung chung như “không hợp nhau”, “không còn tình cảm”, “bất đồng quan điểm sống”. Đây không phải là căn cứ để Tòa án chấp nhận ly hôn.
Để được giải quyết, bạn phải chứng minh sự mâu thuẫn đó đã làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, chẳng hạn như thường xuyên cãi vã, xảy ra bạo lực gia đình, sống ly thân trong thời gian dài hoặc không còn thực hiện nghĩa vụ của vợ chồng.
- Thuộc trường hợp pháp luật cấm người chồng yêu cầu ly hôn
Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong thời gian người vợ đang:
- Mang thai;
- Sinh con;
- Hoặc đang trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Quy định này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của người mẹ và trẻ sơ sinh trong giai đoạn đặc biệt.
>>Lưu ý: Nếu chính người vợ là người nộp đơn yêu cầu ly hôn thì Tòa án vẫn xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.
- Không có chứng cứ chứng minh yêu cầu ly hôn
Trong tố tụng dân sự, Tòa án không chỉ căn cứ vào lời trình bày của đương sự mà còn phải xem xét các tài liệu, chứng cứ kèm theo.
Nếu bạn cho rằng đối phương có hành vi bạo lực gia đình, ngoại tình, bỏ bê gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng nhưng không cung cấp được tài liệu chứng minh thì Tòa án sẽ rất khó có cơ sở để chấp nhận yêu cầu ly hôn.
Vì vậy, trước khi nộp đơn, bạn nên chủ động chuẩn bị đầy đủ các chứng cứ như tin nhắn, hình ảnh, video, bệnh án, biên bản của cơ quan có thẩm quyền hoặc lời khai của người làm chứng để bảo vệ quyền lợi của mình.
Sau khi đối chiếu các quy định pháp luật và xác định mình đã có đủ căn cứ hợp pháp để yêu cầu ly hôn đơn phương, bước tiếp theo là chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền. Việc nắm rõ quy trình thực hiện ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ bị trả lại đơn hoặc phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ nhiều lần.
Sau khi xác định đủ căn cứ, bước tiếp theo là phải biết chính xác nộp đơn xin ly hôn ở đâu đúng thẩm quyền. Nộp sai Tòa án, đơn của bạn sẽ bị trả lại ngay lập tức dù chứng cứ có thuyết phục đến đâu. Việc nắm rõ quy trình thực hiện ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ bị trả lại đơn hoặc phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ nhiều lần.
Luật Sư Tư Vấn Căn Cứ & Thu Thập Chứng Cứ Ly Hôn
Tòa Án Đã Trả Lại Đơn Khởi Kiện Của Bạn Bao Nhiêu Lần? Viết lý do “không hợp nhau” có thể khiến tòa bác đơn ly hôn của bạn. Dù bạn ở bất kỳ tỉnh thành nào, “Người Hiểu Luật” cung cấp giải pháp tư vấn nhanh chóng:
- 📝 Soạn thảo Đơn khởi kiện chuẩn Form: Trình bày lý do sắc bén để Tòa án thụ lý ngay lần nộp đầu tiên (Giao file trong 2h).
- ⚖️ Đặt lịch Cùng Luật Sư: Đánh giá mức độ phức tạp của việc ly hôn và đưa ra chiến lược giành quyền nuôi con. 👉Tư Vấn Pháp Lý 1:1 Toàn Quốc: 0389 363 716
- Luật sư Hôn nhân Gia đình – Người Hiểu Luật
- 📍 Địa chỉ: 90 Mẹ Thứ, Phường Điện Bàn, Thành phố Đà Nẵng.
- 📞 Điện thoại: 0389 363 716
- 📧 Email: vanphongnguoihieuluat@gmail.com
- 🌐 Chuyên tiếp nhận án Hôn nhân Gia đình tại TAND Thành phố Đà Nẵng.





