Trong nhịp sống đô thị hối hả ngày nay, giấc mơ về một mái ấm nhỏ –  nơi mẹ và con có thể an yên trở về sau một ngày dài – vẫn luôn là điều trăn trở đối với nhiều bà mẹ đơn thân. Không chỉ gồng gánh vai trò của cả cha lẫn mẹ, họ còn phải đối mặt với muôn vàn khó khăn về tài chính, việc làm và chỗ ở ổn định. Trong khi đó, giá nhà ở thương mại ngày một leo thang, khiến cơ hội sở hữu nhà ngày càng trở nên xa vời với nhóm đối tượng này. Vậy mẹ đơn thân có được mua nhà ở xã hội không? Nếu có, cần đáp ứng những điều kiện gì để chạm tay tới tổ ấm mơ ước ấy. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đến bạn đọc những thông tin quan trọng để trả lời câu hỏi cho vấn đề này.

Nhà ở xã hội là gì? 

Căn cứ theo Luật Nhà ở 2023, nhà ở xã hội là loại hình nhà ở do Nhà nước hỗ trợ nhằm đáp ứng nhu cầu về chỗ ở cho các đối tượng thuộc diện hưởng chính sách ưu đãi. Đây không chỉ là một giải pháp an sinh quan trọng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của những người có hoàn cảnh khó khăn mà còn góp phần thực hiện mục tiêu đảm bảo quyền có nơi ở ổn định cho người có thu nhập thấp, công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức và các nhóm đối tượng đặc biệt khác theo quy định pháp luật. Nhà ở xã hội đóng vai trò quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế – xã hội, góp phần giảm áp lực lên thị trường bất động sản thương mại và đảm bảo công bằng trong tiếp cận nhà ở.

Mẹ đơn thân có thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội không? 

Quy định pháp luật về đối tượng được mua nhà ở xã hội 

Về  nguyên tắc chung, căn cứ theo Điều 76 Luật Nhà ở 2023 chính sách nhà ở xã hội được ban hành nhằm đảm bảo chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp cho các đối tượng yếu thế trong xã hội, những người có hoàn cảnh khó khăn hoặc đang đóng góp công sức cho sự nghiệp phát triển đất nước. Trên tinh thần đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ về nhà ở xã hội cho những đối tượng sau:

Người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ: Bao gồm những người được xác định là có công theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng như: thương binh, bệnh binh, mẹ Việt Nam anh hùng, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học,… cùng với thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở.

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn: Đây là nhóm đối tượng có thu nhập thấp, đời sống khó khăn tại các vùng nông thôn và thường không có khả năng tự tạo lập nhà ở. Họ thuộc diện ưu tiên hỗ trợ xây mới, cải tạo hoặc mua nhà ở xã hội.

Hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu: Những hộ gia đình sinh sống ở vùng dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất, xâm nhập mặn… sẽ được Nhà nước ưu tiên hỗ trợ về nhà ở để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản.

Hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị: Dù sinh sống tại thành phố, nhưng nhiều hộ dân vẫn nằm trong diện thu nhập thấp, không có điều kiện thuê hay mua nhà ở thương mại. Do đó, nhà ở xã hội là lựa chọn phù hợp để bảo đảm điều kiện sống cơ bản.

Người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị: Đây là đối tượng đông đảo và có nhu cầu lớn, bao gồm người lao động tự do, làm thuê, làm công ăn lương với thu nhập không ổn định hoặc dưới mức trung bình. Họ được xem là nhóm đối tượng trọng tâm trong chính sách nhà ở xã hội.

Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (trong và ngoài khu công nghiệp): Do đặc thù công việc phải thuê trọ hoặc sống trong điều kiện nhà ở chật chội, tạm bợ, Nhà nước có chính sách hỗ trợ công nhân và người lao động trong việc tiếp cận nhà ở xã hội, nhằm cải thiện điều kiện sống và năng suất lao động.

Lực lượng vũ trang và người làm công tác nhà nước, gồm:

• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan đang phục vụ trong quân đội, công an nhân dân.
• Công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng.
• Người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu, hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Những người này đang thực hiện nghĩa vụ quốc gia, phục vụ lâu dài, được hỗ trợ nhà ở để ổn định nơi ăn chốn ở.

• Cán bộ, công chức, viên chức: Những người làm việc trong hệ thống cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội nếu có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở, góp phần đảm bảo ổn định nhân sự công vụ.
• Người đã trả lại nhà ở công vụ: Các cá nhân từng được bố trí nhà ở công vụ nhưng đã trả lại đúng quy định (không thuộc diện bị thu hồi do vi phạm) cũng là đối tượng đủ điều kiện xem xét hỗ trợ nhà ở xã hội nếu vẫn còn nhu cầu.
• Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, giải tỏa, phá dỡ nhà ở: Trường hợp bị thu hồi đất hoặc nhà ở theo quy định pháp luật nhưng chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà hoặc đất ở thì thuộc diện cần được hỗ trợ tái định cư thông qua nhà ở xã hội.

Học sinh, sinh viên: 

• Sinh viên, học viên đang học tập tại các trường đại học, học viện, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Học sinh các trường dân tộc nội trú công lập.

Đây là nhóm được Nhà nước bố trí nhà ở xã hội theo hình thức ký túc xá hoặc hỗ trợ thuê nhà ở nhằm đảm bảo điều kiện học tập tốt hơn.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp: Các tổ chức kinh tế hoạt động trong khu công nghiệp có thể được bố trí quỹ nhà ở xã hội để thuê, thuê mua cho người lao động của mình, nhằm đảm bảo ổn định sản xuất và phúc lợi nhân sự.

Như vậy, có thể thấy rằng Luật Nhà ở 2023 không quy định riêng “mẹ đơn thân” là một trong những đối tượng đương nhiên được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Điều này có nghĩa là, việc là mẹ đơn thân không tự động giúp người đó thuộc diện ưu tiên mua nhà ở xã hội theo danh mục liệt kê cụ thể trong luật. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mẹ đơn thân hoàn toàn không có cơ hội tiếp cận chính sách nhà ở xã hội.

Trên thực tế, nhiều mẹ đơn thân có thể thuộc nhóm người có thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn về chỗ ở, và chính đây mới là cơ sở để xét duyệt việc mua nhà ở xã hội. Dù không được xếp hạng theo danh nghĩa “mẹ đơn thân”, nếu người mẹ rơi vào diện thu nhập thấp, chưa có nhà ở hoặc đang sống trong điều kiện nhà ở không đạt chuẩn, thì vẫn có thể được xem xét hỗ trợ. Tất nhiên, để được hưởng chính sách này, mẹ đơn thân cũng cần đáp ứng thêm các điều kiện bắt buộc như:

• Có hộ khẩu thường trú hoặc đăng ký tạm trú dài hạn tại địa phương có dự án nhà ở xã hội.
• Chưa từng được Nhà nước hỗ trợ nhà ở dưới bất kỳ hình thức nào.
• Có đơn đăng ký và hồ sơ hợp lệ, đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định.

Do đó, việc mẹ đơn thân có được mua nhà ở xã hội hay không sẽ không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân hay việc nuôi con một mình, mà phụ thuộc vào các yếu tố như mức thu nhập, tình trạng nhà ở hiện tại và điều kiện cư trú hợp pháp. Đây chính là “cánh cửa mở” để nhiều mẹ đơn thân – dù không nằm trong danh mục ưu tiên đặc biệt – vẫn có thể chạm gần hơn đến ước mơ sở hữu một tổ ấm vững chắc cho mẹ đơn thân.

>>Đọc ngay: Người về hưu có thuộc đối tượng ưu tiên mua nhà ở xã hội không?

Phân tích khả năng mẹ đơn thân mua nhà ở xã hội 

Mặc dù Luật Nhà ở 2023 không trực tiếp liệt kê “mẹ đơn thân” là một nhóm đối tượng riêng biệt được hưởng chính sách nhà ở xã hội, tuy nhiên, trên thực tế, mẹ đơn thân vẫn có thể thuộc các nhóm đối tượng đủ điều kiện, tùy vào hoàn cảnh cụ thể. Dưới đây là phân tích khả năng tiếp cận chính sách nhà ở xã hội của người về hưu trong từng trường hợp:

Trường hợp 1: Mẹ đơn thân thuộc diện thu nhập thấp 

Theo điểm c khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị là một trong những nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Mặc dù Luật không quy định riêng “mẹ đơn thân” là một nhóm đối tượng độc lập, nhưng nếu mẹ đơn thân có mức thu nhập thấp, cụ thể là thu nhập không phải nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên theo quy định của pháp luật về thuế, thì vẫn có thể được xét vào diện này.

Đối với mẹ đơn thân làm nghề tự do, lao động không có hợp đồng lao động chính thức hoặc làm việc thời vụ với thu nhập bấp bênh, việc chứng minh thu nhập sẽ cần đến xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã/phường nơi cư trú.

Ngoài ra, mẹ đơn thân cũng phải đáp ứng thêm điều kiện về nhà ở, tức là chưa có nhà ở hoặc đang ở trong điều kiện nhà ở chật chội, không đảm bảo tiêu chuẩn tối thiểu về diện tích hoặc an toàn. Như vậy, nếu có thể chứng minh thu nhập thấp và điều kiện nhà ở khó khăn, mẹ đơn thân hoàn toàn có khả năng được xét duyệt để mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội theo đúng quy định pháp luật.

.>>Đọc thêm: Sinh viên có được ưu tiên mua nhà ở xã hội không?

Trường hợp 2: Mẹ đơn thân thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo 

Theo Điểm b Khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, hộ nghèo và hộ cận nghèo là những đối tượng được ưu tiên trong chính sách nhà ở xã hội, đặc biệt là tại khu vực đô thị. Mẹ đơn thân thuộc diện hộ nghèo hoặc cận nghèo sẽ được hỗ trợ nếu đáp ứng các điều kiện về thu nhập và tình trạng nhà ở.

Để được xác nhận là hộ nghèo hoặc cận nghèo, mẹ đơn thân cần có giấy xác nhận từ Ủy ban nhân dân cấp xã về mức thu nhập thấp hơn chuẩn nghèo quốc gia hoặc cận nghèo. Nếu mẹ đơn thân thuộc diện này và có nhu cầu an cư thực sự (chưa có nhà ở hoặc nhà ở hiện tại không đạt chuẩn), thì họ sẽ có cơ hội cao trong việc tiếp cận chính sách nhà ở xã hội. Việc được xác nhận hộ nghèo/cận nghèo là điều kiện giúp mẹ đơn thân có thể mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe về thu nhập như các nhóm đối tượng khác.

Trường hợp 3: Mẹ đơn thân là người có công hoặc thân nhân liệt sĩ 

Theo Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ là nhóm đối tượng được ưu tiên đặc biệt trong các chương trình an sinh xã hội, bao gồm cả chính sách nhà ở xã hội.

Nếu mẹ đơn thân là người có công với cách mạng hoặc thân nhân liệt sĩ, họ sẽ được ưu tiên trong việc mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Đối với nhóm này, việc tiếp cận nhà ở xã hội thường không yêu cầu các điều kiện khắt khe về thu nhập hoặc tài sản, vì chính sách nhà ở xã hội dành cho người có công chủ yếu là để ghi nhận những cống hiến của họ cho đất nước. Mẹ đơn thân là người có công hoặc thân nhân liệt sĩ sẽ được xem xét ưu tiên trong việc tiếp cận nhà ở xã hội, không cần phải chứng minh thu nhập thấp hay thiếu nhà ở.

Trường hợp 4: Mẹ đơn thân là cán bộ, công chức, viên chức hoặc công nhân 

Theo Khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, cán bộ, công chức, viên chức và công nhân là nhóm đối tượng ưu tiên trong chính sách nhà ở xã hội. Tuy nhiên, mẹ đơn thân nếu là cán bộ, công chức, viên chức hay công nhân nhưng đã nghỉ hưu hoặc không còn làm việc trong ngành này sẽ không được hưởng chính sách ưu tiên này nữa.

Kết luận: Mẹ đơn thân có thể mua nhà ở xã hội nếu thuộc một trong các nhóm đối tượng được ưu tiên theo quy định của Luật Nhà ở 2023. Cụ thể, nếu mẹ đơn thân thuộc diện thu nhập thấp, hộ nghèo, là người có công hoặc thân nhân liệt sĩ, hoặc là công nhân/cán bộ (đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu nhưng có thu nhập thấp và có nhu cầu an cư), họ vẫn có cơ hội tiếp cận chính sách nhà ở xã hội. Mặc dù không được quy định riêng biệt trong luật, mẹ đơn thân có thể được xét duyệt dựa trên các tiêu chí về thu nhập, tình trạng nhà ở và nhu cầu thực sự về chỗ ở.

>>Tham khảo: Mua đất 500 triệu đồng mức thuế bao nhiêu?

Hướng dẫn thực tế cho mẹ đơn thân mua nhà ở xã hội 

Để mua nhà ở xã hội, mẹ đơn thân cần thực hiện một số bước cụ thể và chi tiết. Đầu tiên, mẹ đơn thân cần tìm hiểu các dự án nhà ở xã hội đang triển khai tại khu vực mong muốn. Thông tin về các dự án này thường được công bố rộng rãi trên các trang web của các cơ quan quản lý nhà ở, hoặc qua các kênh thông tin chính thức như báo chí, các cuộc họp cộng đồng hoặc thông qua các cơ quan nhà nước. Việc tìm hiểu kỹ càng về vị trí, quy mô, điều kiện tham gia và các yêu cầu đối với người mua nhà là rất quan trọng để chọn được dự án phù hợp.

Sau khi đã có thông tin về các dự án, bước tiếp theo là kiểm tra điều kiện cá nhân. Mẹ đơn thân cần xác định xem mình có thuộc nhóm đối tượng được ưu tiên theo quy định của Luật Nhà ở 2023 hay không, như là thu nhập thấp, hộ nghèo, người có công, thân nhân liệt sĩ, hoặc công nhân/cán bộ đang làm việc trong các cơ quan nhà nước. Việc xác định rõ đối tượng này giúp mẹ đơn thân biết được mình có đủ điều kiện để tham gia chương trình nhà ở xã hội hay không.

Bên cạnh đó, mẹ đơn thân cần kiểm tra tình trạng nhà ở hiện tại. Điều này bao gồm việc xác định xem mình đã sở hữu nhà ở hay chưa, hoặc nếu đã có, thì có đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu về diện tích, an toàn và tiện nghi hay không. Nếu mẹ đơn thân chưa sở hữu nhà ở hoặc nhà ở hiện tại không đạt chuẩn, họ sẽ dễ dàng hơn trong việc đăng ký mua nhà ở xã hội. Nếu nhà ở hiện tại đã quá nhỏ, không an toàn hoặc không có các tiện nghi cơ bản, việc tham gia chương trình này sẽ mang lại nhiều lợi ích và hỗ trợ hơn cho mẹ đơn thân.

Cuối cùng, việc chuẩn bị tài chính là yếu tố không thể thiếu. Mẹ đơn thân cần tính toán khả năng tài chính của mình, xác định số tiền cần có để tham gia chương trình mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Các dự án nhà ở xã hội thường có mức giá ưu đãi hơn so với thị trường và cũng có chính sách hỗ trợ vay vốn từ các ngân hàng, nhưng mẹ đơn thân vẫn cần phải chuẩn bị một khoản tiền nhất định, như là tiền đặt cọc hoặc tiền trả góp hàng tháng. Việc chuẩn bị tài chính trước khi đăng ký tham gia chương trình là rất quan trọng để đảm bảo rằng quá trình mua nhà diễn ra suôn sẻ.

Nội dung trên là thông tin cung cấp về vấn đề mẹ đơn thân mua nhà ở xã hội cần đáp ứng điều kiện gì?. Hãy để chúng tôi luôn được đồng hành cùng bạn trong những chặng đường pháp lý nếu bạn gặp khó khăn và cần sự tư vấn hỗ trợ. Vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các kênh thông tin dưới đây.

Thông tin liên hệ: 

• 90 Mẹ Thứ, Phường Vĩnh Điện, Thị xã Điện Bàn, Tỉnh Quảng Nam.
• Số điện thoại (zalo/ viber, whatsapp): 0389 363 716
• Email: vanphongnguoihieuluat@gmail.com
• Fanpage:facebook.com/nguoihieuluat
• Website: nguoihieuluat.com