Nhằm hỗ trợ cho người dân khi thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, Người Hiểu Luật viết bài viết dưới đây để hướng dẫn chi tiết về cách thức kiểm tra nhà đất có bị tranh chấp hay không dựa trên nguồn chính thức từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký đất đai và kinh nghiệm thực tế.

Các cách kiểm tra nhà có bị tranh chấp không?

Kiểm tra qua Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Người tra cứu có thể tiến hành xem qua trước Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xác định xem trên Giấy chứng nhận có ghi chú về việc tranh chấp, thế chấp hay không.

Nếu tài sản đang thế chấp ngân hàng, thì bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ghi nhận dòng chữ “Đã thế chấp quyền sử dụng đất cho ngân hàng… theo hợp đồng số…”. 

Xác nhận chủ sở hữu quyền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Chi phí: Không tốn chi phí

Ưu nhược điểm: Dễ thực hiện nhưng không phát hiện được đất có xảy ra tranh chấp không vì hiện tại việc tranh chấp về quyền sử dụng đất chưa được ghi nhận trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 

Hỏi ý kiến người dân xung quanh và chủ đất liền kề

Tiến hành thu thập thông tin thực tế từ cộng đồng dân cư xung quanh để phát hiện tranh chấp ngầm nếu có. Tới và hỏi thăm những người dân sống xung quanh khu đất về thông tin lịch sử, tình trạng sử dụng và tranh chấp của khu đất. Đồng thời kiểm tra tình hình an ninh tại khu vực. Ngoài ra, khi tìm hiểu thông tin từ cộng đồng dân cư xung quanh, nên hỏi nhiều người để có cái nhìn tổng quan hơn và có nhiều nguồn thông tin hơn.

Chi phí: Không tốn nhiều chi phí, chủ yếu là chi phí đi lại.

Lưu ý: Những thông tin từ người dân xung quanh chỉ xem xét ở mức độ tham khảo trong quá trình xác định đất có bị tranh chấp không, thông tin mang tính chất chủ quan, có thể bị che giấu; cần kết hợp với cách thức khác để xác thực. Tuy nhiên, dù không có cơ sở pháp lý chính thức nhưng có sự hữu ích ban đầu đối với quá trình tìm hiểu về tình trạng tranh chấp. 

Ưu nhược điểm: Phương thức này có thể dễ dàng thực hiện, giúp tiết kiệm chi phí, thực hiện nhanh chóng nhưng độ chính xác thấp, chỉ có giá trị tham khảo ban đầu.

>>Tham khảo: Cách kiểm tra nhà có đang bị kê biên không?

Kiểm tra tại UBND phường/xã hoặc công chức địa chính nơi có nhà đất

Người yêu cầu tiến hành kiểm tra tại UBND phường/ xã hoặc công chức địa chính nơi có nhà đất nhằm xác định mảnh đất cần kiểm tra xem có đơn khiếu nại, tranh chấp chưa khởi kiện hoặc chưa có bản án hay không.

Thủ tục chi tiết:

Chuẩn bị các thông tin liên quan đến nhà đất gồm địa chỉ, số tờ, số thửa, hoặc hình ảnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có) để cung cấp cho Công chức tại Văn phòng Đăng ký đất đai.

Nộp phiếu yêu cầu theo Mẫu số 13/ĐK ban hành kèm theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP hoặc gửi văn bản yêu cầu cho cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai hoặc hợp đồng tại Văn phòng/Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai nơi có thửa đất. 

Thời hạn trả kết quả: 

Đối với thông tin, dữ liệu có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì cung cấp ngay trong ngày làm việc. Trường hợp nhận được yêu cầu sau 15 giờ thì cung cấp vào ngày làm việc tiếp theo;

Đối với thông tin, dữ liệu không có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì chậm nhất là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai phải thực hiện cung cấp thông tin, dữ liệu hoặc gửi thông báo về việc gia hạn thời gian cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai cho tổ chức, cá nhân yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai.

Chi phí: Chi phí kiểm tra thông tin đất phụ thuộc theo quy định của từng tỉnh thành, thông thường giao động từ 150.000 – 300.000 đồng.

Ưu nhược điểm: Trực tiếp từ cơ quan nhà nước do đó đảm bảo tính chính xác cao tuy nhiên vẫn có thể thiếu thông tin trong trường hợp có thể chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu thực tế.

Kiểm tra tại Văn phòng/Chi nhánh đăng ký đất đai (cách chính xác nhất)

Người yêu cầu tiến hành xin thông tin tại Văn phòng/ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất về tình trạng pháp lý của mảnh đất, bao gồm thế chấp, quy hoạch và tranh chấp quyền sử dụng đất. 

Căn cứ theo quy định tại Điều 60 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP 

Thủ tục chi tiết:

Cách thức thực hiện: Đến tại Văn phòng/ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất để nộp hồ sơ yêu cầu.

Quy trình:

Chuẩn bị các thông tin liên quan đến nhà đất gồm địa chỉ, số tờ, số thửa, hoặc hình ảnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có) để cung cấp cho Công chức tại Văn phòng, chi nhánh văn phòng Đăng ký đất đai.

Nộp phiếu yêu cầu theo Mẫu số 13/ĐK ban hành kèm theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP hoặc gửi văn bản yêu cầu cho cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai hoặc hợp đồng tại Văn phòng/Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai nơi có thửa đất. 

Thời hạn trả kết quả: 

Đối với thông tin, dữ liệu có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì cung cấp ngay trong ngày làm việc. Trường hợp nhận được yêu cầu sau 15 giờ thì cung cấp vào ngày làm việc tiếp theo;

Đối với thông tin, dữ liệu không có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì chậm nhất là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai phải thực hiện cung cấp thông tin, dữ liệu hoặc gửi thông báo về việc gia hạn thời gian cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai cho tổ chức, cá nhân yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai.

Chi phí: Chi phí kiểm tra thông tin đất phụ thuộc theo quy định của từng tỉnh thành, thông thường giao động từ 150.000 – 300.000 đồng.

Ưu nhược điểm: Thông tin có độ tin cậy cao và có cơ sở đánh giá tuy nhiên sẽ tốn chi phí thực hiện. 

>>Tham khảo: Căn cứ để biết được đất có đang tranh chấp hay không?

Kiểm tra tại cơ quan thi hành án dân sự

Người yêu cầu tiến hành kiểm tra tại cơ quan thi hành án dân sự nhằm kiểm tra xem nhà có bị kê biên, thi hành án do tranh chấp không. 

Căn cứ theo quy định tại Điều 60 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP

Thủ tục chi tiết

Cách thức thực hiện: Đến tại Chi cục Thi hành án dân sự nơi có đất.

Quy trình:

Chuẩn bị các thông tin liên quan đến nhà đất gồm địa chỉ, số tờ, số thửa, hoặc hình ảnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có) để cung cấp cho Công chức tại Chi cục Thi hành án dân sự.

Nộp phiếu yêu cầu theo Mẫu số 13/ĐK ban hành kèm theo Nghị định số 101/2024/NĐ-CP hoặc gửi văn bản yêu cầu cho cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai hoặc hợp đồng.

Thời hạn trả kết quả: 

Đối với thông tin, dữ liệu có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì cung cấp ngay trong ngày làm việc. Trường hợp nhận được yêu cầu sau 15 giờ thì cung cấp vào ngày làm việc tiếp theo;

Đối với thông tin, dữ liệu không có sẵn trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thì chậm nhất là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai phải thực hiện cung cấp thông tin, dữ liệu hoặc gửi thông báo về việc gia hạn thời gian cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai cho tổ chức, cá nhân yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai.

Chi phí: Chi phí kiểm tra thông tin đất phụ thuộc theo quy định của từng tỉnh thành, thông thường giao động từ 150.000 – 300.000 đồng.

Ưu nhược điểm: Có thể dễ dàng thực hiện và thông tin đáng tin cậy vì được lấy từ cơ sở dữ liệu của cơ quan Nhà nước. Tuy nhiên, thông tin sẽ không bao quát được tất cả các trường hợp, chẳng hạn như không liệt kê trường hợp tranh chấp chưa có bản án.

Lưu ý pháp lý và rủi ro khi kiểm tra tranh chấp nhà đất

Thời gian: Người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất (người mua) nên kiểm tra tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất ít nhất 1-2 tuần trước khi đặt cọc. Đây là thời gian vừa đủ để có thể kiểm tra và xác định các rủi ro về tranh chấp, thế chấp đất. Đồng thời, các thông tin cũng đảm bảo cập nhật mới và đầy đủ.

Lời khuyên: Thuê Luật sư hoặc văn phòng, công ty luật uy tín để hỗ trợ trong việc xác định tình trạng quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo giao dịch về quyền sử dụng đất được diễn ra thành công, tránh những rủi ro về sau nếu có.

Bài viết trên của Người Hiểu Luật đã đưa ra một số cách thức xác định đất có đang bị tranh chấp hay không. Hy vọng rằng Bài viết trên của Người Hiểu Luật đã cung cấp thêm thông tin bổ ích cho quý độc giả nhằm có cơ sở để tránh những rủi ro và bảo vệ tốt quyền lợi của mình khi thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất.