Công chứng hợp đồng nhà đất là một bước quan trọng trong các giao dịch bất động sản, nhằm đảm bảo tính pháp lý, minh bạch và an toàn cho các bên. Tuy nhiên trên thực tế không phải ai cũng hiểu rõ về mức phí công chứng, cách tính phí và các quy định pháp luật liên quan. Vậy, phí công chứng nhà đất bên nào chịu? Phí công chứng do bên nào chịu? Và làm thế nào để đảm bảo việc công chứng diễn ra thuận lợi, hợp pháp? Người Hiểu Luật sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin, quy định pháp lý về quy trình và các khoản tiền khi công chứng nhà đất.

Quy định pháp luật về phí công chứng

Phí công chứng là khoản chi phí mà tổ chức hành nghề công chứng thu khi thực hiện công chứng các hợp đồng, giao dịch hoặc bản dịch theo quy định của pháp luật. Các quy định về phí công chứng hiện nay được quy định dựa trên Luật công chứng 2024 và các văn bản pháp luật liên quan.

Nguyên tắc chung: Người yêu cầu công chứng là người phải nộp phí. Theo khoản 2 điều 3 Luật công chứng 2024, người yêu cầu công chứng là cá nhân, tổ chức có nhu cầu được công chứng các hợp đồng, giao dịch hoặc các văn bản cần thiết nhằm đảm bảo tính pháp lý, công khai và minh bạch.

Hay nói cách khác, người yêu cầu công chứng thường là người đứng tên trên phiếu yêu cầu công chứng. Người yêu cầu công chứng phải đảm bảo năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Trường hợp người yêu cầu công chứng không tự mình thực hiện được họ có thể ủy quyền cho người khác thực hiện thay. Bên cạnh đó, pháp luật quy dịnh việc thực hiện công chứng hợp đồng nhà đất phải được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền theo địa bàn.

Tính chất của phí công chứng: Phí công chứng là phí do nhà nước quy định, không phải do các bên tự đặt ra.

Thỏa thuận giữa các bên về việc chi trả phí công chứng

Theo quy định của pháp luật, nguyên tắc về chi trả phí công chứng theo sự thỏa thuận của các bên. Các bên tham gia giao dịch gồm bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng có thể tự thỏa thuận về việc ai sẽ chi trả phí công chứng.

Khi các bên thỏa thuận về chi trả phí công chứng, nên ghi rõ trong hợp đồng hoặc giấy tờ giao dịch để tránh tranh chấp với các nội dung như ai sẽ chi trả phí công chứng, mức phí dự kiến hoặc tỉ lệ phân chia, các khoản phí liên quan khác,…Thông thường nếu không có thỏa thuận thì bên yêu cầu công chứng có trách nhiệm trả phí công chứng.

Các loại phí liên quan đến công chứng

Khi thực hiện công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng, người yêu cầu công chứng cần thanh toán một khoản phí và chi phí liên quan. Các khoản này được quy định bởi pháp luật và phụ thuộc vào từng loại dịch vụ. Các loại phí liên quan đến công chứng gồm:

Phí công chứng: Đây là khoản phí chính, là phí chính thức do Nhà nước quy định, tính theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch.

Phí dịch vụ công chứng (nếu có): Phí này do các tổ chức hành nghề công chứng quy định cho các dịch vụ như soạn thảo hợp đồng, dịch thuật, sao chụp, phí tư vấn pháp lý,…

Chi phí đi lại, in ấn (nếu có): Các chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục công chứng.

Phí công chứng không phải chịu thuế VAT nhưng các phí dịch vụ công chứng như soạn thảo hợp đồng, dịch thuật, sao chụp, tư vấn pháp lý có thể chịu thuế. Việc nắm rõ các loại phí này giúp bạn chủ động hơn trong quá trình thực hiện công chứng và tránh chi phí phát sinh không cần thiết.

Về tính chất, phí công chứng bắt buộc theo quy định của pháp luật, các chi phí khác không bắt buộc, tùy thuộc vào nhu cầu của khách hàng.

Cơ sở pháp lý, phí công chứng theo quy định pháp luật, các chi phí khác do tổ chức hành nghề công chứng tự quy định, có niêm yết công khai.

Về mức phí, phí công chứng là khoản phí bắt buộc do nhà nước quy định, áp dụng thống nhất trên toàn quốc còn đối với các chi phí khác do tổ chức hành nghề công chứng quy định có giao động đối với từng tổ chức hành nghề công chức.

>>Tham khảo: Quy định về các hình thức sử dụng đất theo Luật đất đai hiện hành

Cách tính phí công chứng

Theo quy định của pháp luật, phí công chứng được tính dựa trên giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch cần công chứng. Các bước để tính phí công chứng gồm:

Bước 1: Xác định giá trị hợp đồng

Giá trị các hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng tặng cho, chia tách hoặc nhập, đổi, góp vốn bằng quyền sử dụng đất hay hợp đồng thuê quyền sử dụng đất, thuê nhà ở,.. sẽ do các bên tự thỏa thuận với nhau theo giá thị trường.

Bước 2: Đối chiếu quy định về mức phí công chứng

Khi đã xác định được giá trị hợp đồng, người yêu cầu công chứng tiến hánh đối chiếu với quy định để xác định được công thức tính áp dụng với trường hợp của mình.

Bước 3: Tính phí công chứng

Thực tế ai là người thường chi trả phí công chứng

Theo khoản 1 điều 70 Luật công chứng 2024 quy định về phí công chứng, theo đó “Phí công chứng bao gồm phí công chứng giao dịch, phí nhận lưu giữ di chúc, phí cấp bản sao văn bản công chứng. Người yêu cầu công chứng giao dịch, gửi giữ di chúc, cấp bản sao văn bản công chứng phải nộp phí công chứng.”

Theo đó, có thể thấy hiện nay pháp luật không quy định người yêu cầu công chứng phải là bên bán hay bên mua trong hợp đồng mua bán nhà đất. Do vậy, bên bán hay bên mua đều có thể là người yêu cầu công chứng.

Ngoài ra, pháp luật không cấm các bên (bên bán, bên mua) thỏa thuận về việc trả phần chi phí này cho tổ chức hành nghề công chứng. Trên thực tế, nhiều hợp đồng mua bán nhà đất được ký kết là do hai bên cùng đi công chứng. Vì vậy, từ những căn cứ nêu trên, bên bán hoặc bên mua là bên chịu chi phí công chứng. Các bên có thể tự thỏa thuận với nhau về việc để người bán, người mua trả hoặc cùng nhau trả chi phí công chứng.

>>Xem thêm: Thủ tục đăng ký bổ sung nhà vào sổ đỏ mới nhất

Các câu hỏi thường gặp

Nếu hợp đồng bị hủy thì phí công chứng có hoàn lại được không?

Trong hầu hết các trường hợp, phí công chứng không được hoàn lại nếu hợp đồng đã được công chứng và bị hủy sau đó. Tuy nhiên, nếu công chứng chưa hoàn thành hoặc tổ chức công chứng có sai sót, có thể yêu cầu hoàn phí và bồi thường theo quy định của pháp luật.

Phí công chứng có bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) không?

Theo quy định pháp luật, phí công chứng không bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) vì đây là một khoản phí thuộc danh mục công được cung cấp bởi cơ quan nhà nước hoặc tổ chức hành nghề công chứng.

Dịch vụ tư vấn mua bán đất đai của Người Hiểu Luật

Với kinh nghiệm chuyên sâu, nhiều năm trong lĩnh vực pháp lý về đất đai, chúng tôi nhận tư vấn và hỗ trợ cho khách hàng các vấn đề liên quan đến dịch vụ mua bán đất đai gồm:

• Tư vấn pháp luật về mua bán đất đai;
• Soạn thảo và rà soát hợp đồng;
• Hỗ trợ công chứng và chứng thực;
• Thực hiện thủ tục sang tên sổ đỏ;
• Tư vấn thuế và các nghĩa vụ tài chính;
• Giải quyết tranh chấp đất đai (nếu có).

Thông tin liên hệ:

• 90 Mẹ Thứ, Phường Vĩnh Điện, Thị xã Điện Bàn, Tỉnh Quảng Nam.
• Số điện thoại (zalo/ viber, whatsapp): 0389 363 716
• Email: vanphongnguoihieuluat@gmail.com
• Fanpage: facebook.com/nguoihieuluat
• Website: nguoihieuluat.com

Như vậy, bài viết trên đã chia sẻ những thông tin, các quy định pháp luật liên quan về phí công chứng nhà đất. Hy vọng với những kiến thức, thông tin mà Người Hiểu Luật mang đến sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình mua bán, chuyển nhượng, thế chấp và sử dụng đất một cách hiệu quả, hợp lý.